Krenaria dhe Genjeshtra, mekati i qiellit dhe mekati i tokes
Jo cdo mekat lind nga e njejta rrenje dhe jo cdo renie ndodh ne te njejten menyre. Shkrimi i Shenjte na tregon se e keqja hyn ne histori permes dy portave te ndryshme. Njera hapet ne lartesite e parajses permes krenarise, tjetra ne toke permes genjeshtres. Ato nuk jane domosdoshmerisht te lidhura, por secila ka logjiken e vet, dinamiken e vet dhe pasojat e veta.
Krenaria eshte mekat vertikal. Ajo lind ne raport me Hyjin. Nuk ka nevoje per objekt, per trup apo per situate konkrete. Eshte nje vendim i brendshem, nje akt i vullnetit qe thote "nuk dua te jem poshte askujt". Krenaria nuk kerkon dicka, por refuzon dicka. Refuzon rendin, varesine, bindjen. Ne kete kuptim, krenaria nuk tundon, por pozicionohet. Ajo nuk mashtron, por shpall pavaresine. Eshte mekati i qenieve qe shohin qarte, por nuk pranojne.
Pikerisht per kete arsye, krenaria shfaqet e para tek engjejt. Ata nuk mashtrohen, sepse nuk jetojne ne erresire mendore. Ata e njohin Hyjin, por nje pjese prej tyre zgjedh te mos e pranoje Ate si Zot. Krenaria nuk lind nga padituria, por nga refuzimi. Eshte nje "jo" e vetedijshme, e ftohte, pa justifikime. Prandaj renia engjellore eshte perfundimtare. Aty nuk ka pendese, sepse nuk ka keqkuptim.
Genjeshtra, perkundrazi, eshte mekat horizontal. Ajo lind brenda historise njerezore dhe ushqehet nga dobesia, jo nga fuqia. Genjeshtra ka nevoje per fjale, per dialog, per shtremberim. Ajo nuk refuzon hapur Hyjin, por e deformon fjalen e Tij. Njeriu nuk bie sepse thote "nuk dua Hyjin", por sepse degjon nje version tjeter te realitetit. Genjeshtra nuk kerkon rebelim, por pelqim.
Ne kopshtin e Edenit, njeriu nuk kundershton Hyjin drejtperdrejt. Ai degjon, dyshon, mendon dhe me pas zgjedh. Genjeshtra nuk i premton pushtet, por njohuri. Nuk i premton fron, por sy te hapur. Kjo eshte forma e saj me e rrezikshme, sepse ajo vishet me logjike dhe arsyetim. Genjeshtra nuk bertet, por peshperit.
Ndersa krenaria e nxjerr krijesen jashte rendit hyjnor menjehere, genjeshtra e fut njeriun ne nje proces. Eshte nje rruge graduale, ku e verteta zevendesohet ngadale nga interpretime. Prandaj njeriu, ndryshe nga engjelli, ka mundesi te kthehet. Ai ka rene jo sepse ka pare gjithcka, por sepse ka besuar dicka te gabuar.
Historia e shpetimit i pergjigjet ketyre dy rrugeve ne menyra te ndryshme. Krenarise i pergjigjet perulesia e Birit qe zbret, qe bindet, qe pranon kryqin. Genjeshtres i pergjigjet e verteta qe shpallet, fjala qe ndricon, Ungjilli qe zberthen mashtrimin. Per kete arsye, Jezusi nuk thote vetem "jam i perulur", por "jam e Verteta". Ai sheron ate qe u plagos nga mashtrimi.
Edhe sot, keto dy mekate nuk veprojne njesoj. Krenaria shfaqet tek ata qe nuk pranojne asnje autoritet, as hyjnor, as moral. Genjeshtra shfaqet tek ata qe justifikojne gjithcka, qe relativizojne te verteten dhe e bejne mekatin ceshtje interpretimi. Njera eshte arrogance e hapur, tjetra eshte konfuzion i sofistikuar.
Te dyja jane te rrezikshme, por kerkojne ilace te ndryshme. Krenaria thyhet vetem nga perulesia, e genjeshtra zbulohet vetem nga e verteta. Dhe njeriu duhet te dije te dalloje se nga cila porte po hyn renia ne jeten e tij, ne menyre qe te dije edhe nga cila porte duhet te hyje kthimi.