Prekja e Krijuesit
Bukuria femerore, kur shihet vetem me sy, mbetet ne trup; por kur shihet me zemer, behet drite. Dhe eshte pikerisht ajo drite qe na leviz brenda, qe na perul, qe na zbut, qe na con pertej mishit dhe formes, drejt dickaje me te thelle, drejt burimit te vete bukurise, drejt Zotit.
Njeriu qe dashurojme nuk na duket i bukur vetem sepse ka tipare te rregullta, nje buzeqeshje te embel apo nje ecje te lehte; ai njeri, na duket i bukur sepse ne te shohim dicka qe nuk shuhet, nje shkelqim qe nuk eshte thjesht biologji, por prani. Shen Augustini thoshte: "Vone te desha, o Bukuri kaq e lashte dhe kaq e re", duke pranuar se cdo bukuri tokesore ishte vetem nje jehone e Bukurise se perjetshme.
Kur nje burre sheh gruan qe do dhe ndien nje paqe te pashpjegueshme, nje ndjesi sikur bota ndalon per nje cast, ajo qe po prek nuk eshte vetem lekura e saj, por misteri i Krijuesit qe ka lene gjurmen e vet ne te. Bukuria femerore nuk eshte kurth per shpirtin, por shenje; nuk eshte fundi i rruges, por tabela qe tregon drejtimin. Sic shkruante Dostojevski, "Bukuria do ta shpetoje boten", jo bukuria si konsum, por bukuria si dritare drejt se shenjtes, sepse ajo na kujton se jeta nuk eshte vetem mbijetese, por adhurim.
Kur dashurojme vertet, syte tane ndryshojne: nje fytyre qe per te tjeret eshte e zakonshme, per ne behet e pazevendesueshme; nje ze qe per te tjeret eshte thjesht tingull, per ne behet muzike; nje trup qe per boten eshte thjesht forme, per ne behet tempull. Kjo ndodh sepse dashuria pastron shikimin dhe na lejon te shohim me thelle, atje ku qendron shembelltyra e Zotit. Shen Gjon Pali II, ne reflektimet e tij mbi trupin dhe dinjitetin njerezor, shkruante se trupi "e ben te dukshme te padukshmen", pra permes mishit shfaqet shpirti, dhe permes shpirtit shfaqet Zoti. Dhe gruaja, me butesine, durimin, aftesine per te mbajtur jete brenda vetes, me ate force te qete qe nuk bertet por mban boten ne kembe, behet nje ikone e kesaj te padukshmeje.
Nuk eshte rastesi qe ne traditen e krishtere figura me e bukur njerezore eshte Maria: jo per shkak te pershkrimeve fizike, por sepse brenda saj banon hiri; bukuria e saj eshte bindja, pastertia, "po"-ja ndaj Zotit. Dhe sa here qe nje burre bie ne dashuri ne menyre te paster, pa zotesim, pa konsumim, por me respekt dhe perulesi, ai ne te vertete po perjeton nje thirrje drejt qiellit. Ai thote "sa e bukur eshte", por ne thelb zemra e tij po thote "faleminderit, o Zot". Edhe Dante, kur pershkruan Beatricen, nuk e sheh vetem si grua, por si udherrefyese drejt Parajses; dashuria per te e ngre lart, nuk e zhyt poshte. Keshtu ndodh edhe me ne: bukuria e vertete femerore nuk na roberon, por na cliron nga egoizmi, na ben me te mire, me te bute, me te gatshem per sakrifice.
Nese nje bukuri na shtyn drejt lakmise, ajo eshte vetem iluzion; nese na shtyn drejt mirenjohjes dhe lutjes, ajo eshte shenje e Zotit. Sepse cdo gje e bukur ne kete bote eshte vetem reflektim, si hena qe nuk ka drite te veten por pasqyron diellin. Gruaja qe dashurojme eshte ajo hene e ndritshme ne naten tone, dhe permes saj ne mesojme te kerkojme Diellin. Dhe ndoshta kjo eshte arsyeja pse dashuria e paster na ben te perulemi: sepse, pa e kuptuar, kur puthim duart e asaj qe duam, jemi duke prekur gjurmet e Krijuesit.