Doktrina e Virgjerise se Shen Marise
Ne zemer te besimit te krishtere nuk qendron thjesht nje ide, por figura e nje gruaje te thjeshte nga Nazareti me nje thirrje krejtesisht te jashtezakonshme: Maria, Nena e Jezusit. Qe nga shekujt e pare te Kishes, te krishteret kane ndare nje bindje te palekundur, se Maria ishte virgjer para lindjes se Krishtit, gjate saj, dhe pergjithmone pas saj. Kjo doktrine, e njohur si virgjeria e perhershme, nuk eshte thjesht nje devocion emocional, por nje shtylle teologjike e ndertuar mbi Shkrimin e Shenjte, Traditen Apostolike dhe reflektimin e thelle te Eterve te Kishes. Ajo nuk flet vetem per trupin e Marise, por per menyren madheshtore se si Hyji zgjodhi te hynte ne historine njerezore.
Rrenjet e kesaj doktrine shtrihen shume perpara Ungjillit, ne premtimet e Beselidhjes se Vjeter. Profeti Isaia e kishte shpallur shekuj me pare: "Ja, virgjeresha do te mbetet shtatzene dhe do te linde nje djale, dhe do ta quajne Emanuel" (Isaia 7:14). Per shkrimtaret e Ungjillit, si Mateu, kjo nuk ishte thjesht nje poezi, por nje realitet qe u permbush drejtperdrejt te Jezusi.
Kishat historike, pra ajo Katolike dhe Ortodokse, bien dakord se ngjizja e Krishtit nuk erdhi nga vullneti i mishit, por ishte nje akt i paster hyjnor. Ungjilli sipas Lukes e sqaron kete mister ne momentin e Lajmerimit, ku Engjelli i thote Marise se Shpirti i Shenjte do te zbrese mbi te dhe fuqia e Me te Lartit do ta mbuloje me hijen e vet. Maria behet nene jo permes procesit natyror, por permes "Po-se" se saj ndaj veprimit te Zotit.
Besimi i pare i perbashket eshte virgjeria e Marise para ngjizjes (Ante Partum). Vete pyetja e saj ndaj engjellit, "Si do te ndodhet kjo, pasi une nuk njoh burre?", deshmon nje qendrim shpirteror qe tejkalon gjendjen fizike; Maria nuk priste nje shtatzeni njerezore. Teologet e shohin kete si fillimin e Krijimit te Ri: ashtu si Adami i pare u krijua nga dheu i virgjer pa nderhyrje njerezore, edhe Adami i Ri, Krishti, hyn ne bote pa fare njerezore, duke shenjteruar natyren tone.
Me tej, teologjia klasike mbron idene se Maria mbeti virgjer edhe gjate aktit te lindjes (In Partu). Kjo shihet si nje mrekulli ku Krishti doli nga barku i Marise pa e cenuar integritetin e saj, ashtu si Ai doli me vone nga varri i mbuluar me gure apo hyri ne dhomen ku ishin dishepujt pa i hapur dyert. Tradita patristike shpesh citon Profetin Ezekiel (44:2) per "porten e mbyllur" neper te cilen kalon vetem Zoti, duke e pare ate si nje figure simbolike te pastertise se Marise.
Nje pikepyetje qe shpesh ngrihet ne kohet moderne me shume edhe persa i perket virgjerise pas lindjes (Post Partum), eshte permendja e "vellezerve te Jezusit" ne Shkrimin e Shenjte. Megjithate, tradita e kishes sqaron se ne gjuhet hebraike dhe aramaike, termi "vella" kishte nje kuptim shume me te gjere, duke perfshire kusherinjte dhe te afermit e ngushte.
Nje deshmi e fuqishme biblike per virgjerine e perhershme te Marise gjendet ne kembet e Kryqit. Ne momentet e Tij te fundit, Jezusi ia beson nenen e Tij apostullit Gjon me fjalet: "Ja nena jote". Ne kulturen e asaj kohe, ky veprim do te ishte i pakuptimte dhe i panevojshem nese Maria do te kishte femije te tjere biologjike qe do te detyroheshin ligjerisht te kujdeseshin per te. Ky akt konfirmon se Jezusi ishte biri i saj i vetem.
Pavaresisht dallimeve ne ceshtje te tjera, mbi figuren e Marise ekziston nje unitet i plote midis Katolicizmit dhe Ortodoksise. Kisha Katolike e ka sanksionuar zyrtarisht virgjerine e perhershme si dogme, duke e shpallur Marine virgjer para, gjate dhe pas lindjes, qe ne Koncilin e Lateranit ne vitin 649. Kisha Ortodokse gjithashtu e nderon ate me titullin Aeiparthenos - Gjithmone Virgjer. Ne liturgjine ortodokse, ky titull perseritet vazhdimisht, duke treguar se ky nuk eshte nje zhvillim i vonshem, por nje trashegimi e gjalle apostolike.
Virgjeria e Shen Marise ka nje rendesi thelbesore dhe nuk eshte thjesht biologjike, por teologjike. Ajo shpall tri te verteta te medha te besimit:
1. Iniciativa Hyjnore: Shpetimi nuk vjen nga perpjekja njerezore, por eshte dhurate e hirit te Zotit.
2. Origjina e Krishtit: Jezusi nuk eshte thjesht nje mesues moral, por Biri i Hyjit qe mori mish njerezor.
3. Arka e Beselidhjes: Maria eshte "Arka" e re qe mbart Fjalen e gjalle, e vecuar dhe e shenjteruar vetem per Zotin.
Ne epoken e sotme, nje epoke qe e sheh trupin vetem permes thjerrezes biologjike, virgjeria e Marise mund te duket si nje paradoks. Megjithate, per besimtarin, ajo mbetet ikona e vete Kishes: nje zemer e hapur plotesisht ndaj hirit. Maria nuk eshte e madhe [vetem] sepse refuzoi boten, por sepse i tha "Po" Zotit me nje dorezim total. Ajo mbetet shenja e besimit absolut - vendi ku Hyji zgjodhi te banonte ne mes te njerezimit, duke e ruajtur ate ne pasterti te perjetshme.