Herezite e Krishtera
Kjo liste perfshin herezi antike, mesjetare dhe moderne, duke marre parasysh deget e vogla qe kane dokumentacion historik. Per heresi te caktuara, nuk ka autor te qarte; per te tjera, autoret jane te njohur. Disa heresi moderne nuk jane te perjashtuara si heresi nga Kisha, por jane idelogji qe sfidojne teologjine tradicionale.
| Nr | Herezia | Shpjegimi | Viti / Periudha | Vendi kryesor | Autor / Figura kryesore |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Gnosticizmi | Shpetimi permes njohurise, materia = e keqe | shek. I–II | Egjipt, Siria | Valentini, Sethiani, Basilid |
| 2 | Marcioniizmi | Refuzimi i DhV; favorizimi DhR | shek. II | Roma | Marcion |
| 3 | Montanizmi | Profecite dhe shpirterim i tepruar | shek. II | Frigia | Montanus |
| 4 | Arianizmi | Jezus i krijuar, jo i barabarte me Atin | 250–336 | Aleksandria, Roma | Arius |
| 5 | Apolinarianizmi | Jezus kishte trup, jo mendje njerezore | shek. IV | Aleksandria | Apollinaris |
| 6 | Nestorianizmi | Dy persona ne Jezus, jo nje | 428 | Konstantinopoje | Nestor |
| 7 | Monofizitizmi | Nje natyre pas inkarnimit | 449 | Aleksandria, Siria | Eutyches |
| 8 | Donatizmi | Sakramentet e pavlefshme nga prift i papaster | shek. IV | Afrika e Veriut | Donatus |
| 9 | Pelagjianizmi | Njeriu lind pa mekat origjinal | shek. IV–V | Britania, Roma | Pelagius |
| 10 | Eutykianizmi | Natyra njerezore zhytet ne hyjnore | shek. V | Aleksandria | Eutyches |
| 11 | Adopcionizmi | Jezus fillimisht njeri, me pas hyjnor | shek. II–III | Roma, Spanja | – |
| 12 | Modalizmi / Sabellianizmi | Perendia ka tre forma, jo persona te ndryshem | shek. III | Roma | Sabellius |
| 13 | Partializmi | Tre pjese qe bashkohen per te formuar Perendi | shek. III | – | – |
| 14 | Tritheizmi | Tre hyjni te ndryshme | shek. IV–V | Lindja e Mesme | – |
| 15 | Subordinacionizmi | Biri inferior ndaj Atit | shek. III–IV | Aleksandria, Siria | – |
| 16 | Kenoticizmi | Jezusi kufizoi atributet hyjnore | shek. XIX | Europa | – |
| 17 | Teologjia e Procesit | Perendia ndryshon dhe zhvillohet me krijimin | shek. XX | SHBA, Europa | Alfred North Whitehead |
| 18 | Liberalizmi teologjik | Relativizim i doktrines | shek. XIX–XX | Europa, SHBA | – |
| 19 | Gnosticizmi Valentinian | Dege e gnostikeve | shek. II | Egjipt, Roma | Valentinus |
| 20 | Gnosticizmi Sethian | Shpetimi permes njohurise | shek. II–III | Siria, Egjipt | – |
| 21 | Gnosticizmi Basilidian | Shpetimi permes njohurise dhe ritualeve | shek. II | Aleksandria | Basilides |
| 22 | Cerinthianizmi | Jezus njeri me frymezim hyjnor te perkohshem | shek. I | Palestina | Cerinthus |
| 23 | Marcellianizmi | Variant i Modalizmit | shek. III | Roma | Marcellus |
| 24 | Novatianizmi | Sakramente te ashpra | shek. III | Roma | Novatian |
| 25 | Maqedonianizmi / Pneumatomakët | Refuzimi i hyjnise se Shpirtit te Shenjte | shek. IV | Lindja e Mesme | Macedonius |
| 26 | Apelizmi | Variant gnostik | shek. II | Roma | Apelles |
| 27 | Ebionitizmi | Jezus vetem njeri | shek. I–II | Palestina | – |
| 28 | Kuartodecimanizmi | Pashket sipas kalendarit hebre | shek. II | Azia e Vogel | – |
| 29 | Ikonoklazmi | Refuzimi i ikonave | shek. VIII–IX | Bizant | – |
| 30 | Jovinianizmi | Refuzimi i superioritetit te virgjerise | shek. IV | Roma | Jovinian |
| 31 | Rigorizmi Novatianist | Refuzim kthimi mekateve te medhenj | shek. III | Roma | Novatian |
| 32 | Herezia Tomasiane | Njohuri sekrete per shpetim | shek. II | Siria | – |
| 33 | Ascetizmi Valentinian | Ascetizem i detyrueshem | shek. II | Egjipt | Valentinus |
| 34 | Doketizmi Marcioniit | Jezus duket trup, jo real | shek. II | Roma | Marcion |
| 35 | Priscilianizmi | Magji dhe praktika ezoterike | shek. IV | Hispania | Priscillian |
| 36 | Manikeizmi | Dualizem radikal | shek. III | Persia, Siria | Mani |
| 37 | Paulicianizmi | Refuzimi i liturgjise | shek. VII–VIII | Armenia, Bizant | – |
| 38 | Bogomilizmi | Dualizem dhe kritike ndaj Kishes | shek. X–XI | Bullgaria | – |
| 39 | Katarizmi | Dualizem ekstrem | shek. XII–XIII | Franca | – |
| 40 | Arnoldistët | Kritike ndaj pasurise kishtare | shek. XI | Europa | Arnold of Brescia |
| 41 | Husitizmi | Reforme proto-protestante | shek. XV | Bohemia | Jan Hus |
| 42 | Lollardizmi | Kritike ndaj praktikave te Kishes Katolike | shek. XIV–XV | Anglia | John Wycliffe |
| 43 | Socinianizmi | Refuzim Triniteti | shek. XVI | Italia, Polonia | Fausto Sozzini |
| 44 | Unitarianizmi | Refuzimi i Trinitetit | shek. XVI–XVII | Europa | – |
| 45 | Jansenizmi | Predestinacion i forte | shek. XVII | Franca | Cornelius Jansen |
| 46 | Quietizmi | Pasivitet shpirteror | shek. XVII | Italia | Miguel de Molinos |
| 47 | Arminianizmi | Vullnet i lire mbi predestinacionin | shek. XVII | Holanda | Jacobus Arminius |
| 48 | Socinianizmi Anti-Trinitar | Jezus nuk eshte Zot | shek. XVI–XVII | Poloni | Fausto Sozzini |
| 49 | Modernizmi (Kisha Katolike) | Interpretim liberal i Shkrimeve | shek. XIX–XX | Europa | – |
| 50 | Teologjia e Procesit | Perendia ndryshon me krijimin | shek. XX | SHBA | Alfred North Whitehead |